Wandelen langs het water van Zuid-Tirol

Het is die ochtend nog geen tien uur als we beginnen aan onze wandeling over de Algunder Waalweg bij het plaatsje Töll. Een waterig zonnetje. Uitstekende wandeltemperatuur. Een halfuurtje eerder waren we in het centrum van de Zuid-Tiroolse stad Meran/Merano op de bus gestapt. Die bracht ons naar het begin van deze bijzondere wandelroute. Langs een irrigatiekanaal.

Maar wat is eigenlijk een Waalweg? Rond Merano liggen verschillende van deze paden, elk met een eigen geschiedenis. Een Waal is een kunstmatig aangelegd irrigatiekanaal. Al eeuwenlang leiden boeren water uit hoger gelegen bergbeken naar akkers, weilanden en later ook fruitboomgaarden en wijngaarden. Dat was nodig omdat het in de dalen relatief droog kan zijn. Over de verdeling bestonden afspraken en waterrechten. De zogenoemde Waaler hield toezicht op de waterstroom en verzorgde het onderhoud.

Langs de kanalen ontstonden smalle onderhoudspaden. Waar vroeger vooral de waterbewakers liepen, trekken nu wandelaars voorbij. Omdat de kanalen met een geringe helling zijn aangelegd, zijn veel Waalwege aangenaam te belopen. Al betekent dat niet dat ieder pad breed of vlak is.

Met het water mee

Wij lopen vanaf Töll over de Algunder Waalweg helemaal terug naar het centrum van Merano. Bijna elf kilometer, met alle tijd om het landschap te bekijken. Het pad voert langs de hellingen boven Algund/Lagundo en biedt telkens nieuwe uitzichten over het dal.

Het valt ons op dat het water in deze herfstperiode nog behoorlijk stroomt. Vaak door betonnen goten, soms door een bijzonder aangelegd tunneltje om een lastig stuk te overbruggen. Voor onze hond Blanca is het een feest. Als ze het te warm krijgt, springt ze in het ondiepe irrigatiekanaal. En hup, weer verder.

De ligging van het pad geeft mij een ander perspectief op de fruitteelt die dit deel van Zuid-Tirol zo sterk karakteriseert. Niet vanuit een auto of vanaf een racefiets, zoals een paar jaar geleden tijdens Onze Giro, maar op wandelsnelheid. Met alle tijd om het werk in de boomgaarden te bekijken.

Hier en daar wordt nog gewerkt. Het grootste deel van de oogst lijkt al binnen. Bij verkoopstalletjes liggen volop lokale producten: fruit en allerlei soorten sappen. Ook wij zijn niet de enigen op de Waalweg. Het is best druk, maar zeker niet té. Wandelaars genieten van de herfstdag, de wijnranken, de boomgaarden en de prettige vergezichten. En steeds weer dat rustgevende geruis van water naast het pad.

Van bergpad naar stad

Een van de aantrekkelijke kanten van deze wandeling is de overgang van het agrarische landschap naar de stad. Vanaf de omgeving van Gratsch kun je via de Tappeinerweg verder lopen naar Merano. Bij het begin van dat laatste deel stoppen we voor een versnapering bij café-restaurant Unterweger. We zijn ruim over de helft en vinden dat we onszelf wel even mogen belonen. Vanaf het terras hebben we een prachtig uitzicht over Merano. De bestemming is al in zicht.

Zo wordt onze wandeling geen rondje terug naar het beginpunt, maar een tocht met een duidelijk doel. We vertrokken met de bus en komen na ongeveer drie uur wandelen, inclusief rustpauze, weer te voet in het centrum aan. Niet gebonden aan een parkeerplaats, gewoon het pad volgen. En dit is nog maar één van de vele Waalwege rondom Merano.

De oude waterwegen blijven

Nadat we bijtijds bij Töll waren begonnen, wandelden we rond lunchtijd het centrum van Merano weer binnen. Het rustige geruis van het water in de Waal had inmiddels plaatsgemaakt voor de levendigheid van de stad. Blanca had onderweg meer dan genoeg gelegenheid gehad om af te koelen. Wij hadden genoten van een heerlijke wandeling door de fruitschuur van Italië.

Eeuwenlang liepen hier mensen langs het water om de irrigatiekanalen te onderhouden. Dat gebeurt nog steeds. Het water stroomt immers nog altijd naar de boomgaarden en wijngaarden. Alleen hebben de oude onderhoudspaden er inmiddels een nieuwe functie bij gekregen.

Wij mogen er nu ook wandelen. En daar zijn we de Zuid-Tiroolse boeren dankbaar voor.